เบาหวานกับไต

เบาหวาน

ภาวะที่ร่างกายมีระดับน้ำตาลในเลือดสูงจะเป็นผลเสียต่ออวัยวะในร่างกายรวมทั้งไต..โรคเบาหวานเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดไตเสื่อม หรือไตวายมากที่สุดผู้ป่วยในช่วงแรกจะไม่มีอาการอะไรเลยจนกระทั่งไตเสื่อมมาก จึงจะเกิดอาการของไตวาย… และในที่สุดก็เกิดไตวายระยะสุดท้าย จึงจำเป็นต้องล้างไต หรือเปลื่ยนไต…

ความเสี่ยงของ…โรคไต จาก….เบาหวาน

สหพันธ์เบาหวานนานาชาติพบว่า คนที่ป่วยเป็นโรคเบาหวานอย่างน้อย 50 เปอร์เซ็นต์ จะมีโปรตีนคือ อัลบูมินหรือ ไข่ขาว ออกมาทางปัสสาวะ และ 1 ใน 3 ของ จำนวน 50 เปอร์เซ็นต์นี้ จะพัฒนาไปสู้โรคไตและโรคมักจะดำเนินต่อไปจนเข้าสู่ ภาวะไตวายเรื้อรังจากเรื้อรังระยะสุดท้าย ในประเทศสหรัฐอเมริกาพบว่าสาเหตุของผู้ป่วยไตวายเบาหวานสูงถึง 40 เปอร์เซ็นต์ ผู้ป่วยไตวายเรื้อรังระยะสุดท้ายจำเป็นต้องรักษาชีวิตไว้ โดยรับการรักษาด้วยวิธีฟอกเลือดด้วยไตเทียมหรือล้างช่องท้อง หรือ ผ่าตัดเปลี่ยนไต ก่อให้เกิดความสูญเสียทางเศรษฐกิจของครอบครัวและประเทศชาติในการดูแลรักษาอย่างมาก…

ไต… เป็นอวัยวะสำคัญที่ทำหน้าที่หลายอย่าง เช่น ขับถ่ายของเสียออกทางปัสสวะ ดูดซึมและเก็บสารที่เป็นประโยชน์ต่อร่ายกาย รักษาปริมาณน้ำเกลือแร่และกรด – ด่าง ภายในร่างกายให้สมดุลย์ช่วยควบคุมความดันโลหิตสร้างสารกระตุ้นการสร้างเม็ดเลือดและฮอร์โมน เมื่อเป็นเบาหวานระยะนาน ๆ จะทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนทางไต เช่น…

กระเพาะปัสสวะอักเสบผู้ป่วยเป็นเบาหวานมักมีความผิดปกติในระบบขับถ่ายปัสสาวะ ทำให้เกิดกระเพาะปัสสาวะอักเสบได้บ่อย เมื่อถ่ายปัสสาวะจะเจ็บหรือต้องเบ่งแรง ปัสสาวะบ่อย และออกทีละน้อย เมื่อตรวจปัสสาวะจะพบว่ามีเม็ดเลือดขาว และแบคทีเรีย

อาการบวม เกิดขึ้นเมื่อไตทำงานน้อยกว่าปกติหรือ เกิดจากร่ายการสูญเสียโปรตีนทางปัสสาวะมาก ทำให้ระดับโปรตีนในเลือดต่ำลง ส่งผลให้เกิดอาการบวม ไตอักเสบจากการติดเชื้อผู้ป่วยจะมีอาการไข้หนาวสั่น ปวดหลัง พบว่ามีเม็ดเลือดขาวและแบคทีเรียในปัสสาวะ


ไตวายเฉียบพลันเกิดขึ้นเมื่อรับประทานยาบางชนิดที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงของเนื้อไตเสื่อมสภาพ ไตทำงานน้อยลงมากและไม่สามารถรักษาให้กลับคืนสู่สภาพเดิมได้ การทำงานของไตจะเสียไป ผู้ป่วยจะมีอาการบวม ซีด ความดันโลหิตสูง เบื่ออาหาร น้ำหนักลด ระยะสุดท้ายจะอ่อนเพลียคลื่นไส้ อาเจียน

  • มีประวัติเบาหวานมานานกว่า 10 ปี
  • ประวัติครอบครัวมีภาวะแทรกซ้อนทางไตจากเบาหวาน
  • ความดันโลหิตเพิ่มขึ้น
  • ตรวจพบจอประสามตาเสื่อมจากเบาหวาน
  • ตรวจพบโปรตีน หรือ ไข่ขาวทางปัสสาวะ

เพื่อหลีกเลี่ยงภาวะไตวายจากเบาหวาน ผู้ป่วยโรคเบาหวานควรปรับเปลี่ยนรูปแบบการดำเนินชีวิต ให้เอื้อต่อการส่งเสริมสุขภาพ โดยการ…

  • มีความตระหนักในภัยของเบาหวาน
  • ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด ให้อยู่ในระดับปกติและปฏิบัติตามแผนการรักษาอย่างเคร่งครัด
  • ควบคุมและสังเกตการเปลี่ยนแปลงของความดันโลหิต โดยต้องไม่เกิน 130 – 80 มิลลิเมตรปรอท และต้องตรวจวัดความดันโลหิตทุกครั้งที่ไปพบแพทย์
  • ติดตามและเฝ้าระวังภาวะแทรกซ้อนจากเบาหวาน เช่น ภาวะไตวาย จอประสาทตาเสื่อม การเป็นแผลที่เท้า การเป้นโรคหัวใจ และหลอดเลือด
  • ตรวจหาโปรตีน หรือไข่ขาวทางปัสสาวะ ปีละ 1 ครั้ง
  • บริโภคอาหารเพื่อการมีสุขภาพที่ดี โดยรับประทานอาหารให้เหมาะสมทั้งชนิดและปริมาณ ลดอาหารไขมัน เช่น กะทิ เนื้อสัตว์ติดมัน หลีกเลี่ยงการประกอบอาหารโดยใช้น้ำมันหมู น้ำมันปาล์ม น้ำมันมะพร้าว ลดอาหารประเภทแป้ง น้ำตาล อาหารจำพวกโปรตีน เช่น เนื้อสัตว์ต่าง ๆ ฯลฯ
  • งดบุหรี่ และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
  • ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอทุกวัน อย่างน้อยวันละ 30 นาที เช่นการเดินเร็ว การวิ่ง การว่ายน้ำ ฯลฯ การออกกำลังกายจะช่วยควบคุมน้ำหนักช่วยเพิ่มการทำงานของอินซูลินช่วยการไหลเวียนของโลหิต ช่วยคลายเครียด ทำให้นอนหลับ
  • หลีกเลี่ยงการใช้ยาหรือสารเคมีที่เป็นอันตรายต่อไต